Zekerheden zijn geen kleine lettertjes: hoe Zonhub optreedt als een projecteigenaar zich niet aan de afspraken houdt

Als je via Zonhub investeert in een obligatielening, financier je niet alleen een zonnepark, windproject of batterijopslag. Je krijgt daarbij ook een pakket aan zekerheden en afspraken dat is bedoeld om jouw belangen te beschermen als het misgaat. Die zekerheden staan in het Informatie Memorandum en de Obligatievoorwaarden, en worden namens alle obligatiehouders gezamenlijk bewaakt door de Trustee.

Meestal blijven die afspraken op de achtergrond. Een project loopt, rente wordt betaald, de lening wordt afgelost volgens planning. Maar soms houdt een projecteigenaar zich niet aan de gemaakte afspraken. Dan blijkt waarom die zekerheden er niet voor de vorm zijn. In dit artikel een voorbeeldproject hoe de obligatiehouders zijn beschermd door actief handelen van de trustee Stichting Zonnedelers.

Wat er kan misgaan

Bij een van onze projecten ontstond een geschil over de installatiewerkzaamheden. De projecteigenaar had zich verbonden aan een specifieke partij voor de uitvoering, vastgelegd in de projectdocumentatie. In de praktijk werden werkzaamheden echter deels in eigen beheer uitgevoerd en deels uitbesteed aan andere partijen, om kosten te besparen. Dat gebeurde zonder de vereiste toestemming van de Trustee.

Dat is meer dan een formaliteit. De garanties die in de projectdocumentatie waren vastgelegd, golden mogelijk alleen bij uitvoering door de afgesproken partij. Door daarvan af te wijken, was het mogelijk dat die garanties kwamen te vervallen, dat zorgden voor risico’s waarop oObligatiehouders niet hadden geïnvesteerd. En omdat het contract was gewijzigd zonder toestemming van de Trustee, en de projecteigenaar bovendien niet aan zijn betalingsverplichtingen uit de oObligatievoorwaarden voldeed, ontstonden er opeisingsgronden: de situatie waarin de obligatielening eerder kan worden opgeëist dan gepland.

Twee opties, geen ruimte voor vrijblijvendheid

Zonhub en de Trustee zijn hierover met de projecteigenaar in gesprek gegaan. Waar overleg tot een oplossing kan leiden, wordt die ruimte gegeven. Maar als dat niet lukt, wordt er gehandeld. In dit geval kreeg de projecteigenaar twee opties voorgelegd:

1. De opeisingsgronden alsnog herstellen, of
2. De volledige obligatielening vervroegd aflossen, conform de oObligatievoorwaarden.

De projecteigenaar koos voor volledige aflossing. Dat betekende niet alleen terugbetaling van de openstaande hoofdsom, maar ook van de verschuldigde rente, boeterente voor vervroegd aflossen, en wettelijke rente wegens te late betaling in een eerdere periode. Alles zoals vastgelegd in de voorwaarden waarmee obligatiehouders bij inschrijving hadden ingestemd.

Waarom dit de bescherming laat zien

Dit is precies waar de zekerhedenstructuur voor bedoeld is. Niet om problemen te voorkomen, want die kunnen altijd ontstaan bij een project met meerdere partijen en langlopende verplichtingen. Wel om ervoor te zorgen dat er, als het misgaat, een helder mechanisme klaarstaat: vaststellen wat er is misgegaan, toetsen aan de Obligatievoorwaarden en de Financieringsdocumentatie, en de projecteigenaar voor een duidelijke keuze stellen. Dat geeft duidelijkheid voor investeerders.

Na afronding van de aflossing worden ook alle gevestigde zekerheden ten behoeve van de obligatiehouders vrijgegeven. De zaak is daarmee volledig afgewikkeld, met terugbetaling van de volledige inleg plus rente aan de investeerders.

Project gerealiseerd en obligaties eerder afgelost

Opvallend genoeg kwamen de obligatiehouders in dit geval financieel beter uit dan in het Informatie Memorandum was afgesproken. De lening had een vaste rente van 7% per jaar. Doordat de projecteigenaar de lening vervroegd moest aflossen, kwam daar boeterente en wettelijke rente voor te late betaling bovenop. Over de hele looptijd, die door de vervroegde aflossing korter uitviel dan gepland, kwam het werkelijke jaarlijkse rendement voor de investeerders daardoor uit op ongeveer 10%, ruim boven de oorspronkelijke 7%.

Dat is geen doel op zich, en het compenseert niet automatisch elk risico dat aan een geschil kleeft. Maar het laat wel zien dat de boeteclausules in de Obligatievoorwaarden geen dode letter zijn: ze zijn zo vormgegeven dat een projecteigenaar die zich niet aan de afspraken houdt, daar financieel voor opdraait, en dat die extra vergoeding ten goede komt aan de obligatiehouders.

Zekerheden zijn zekerheden

De trustee zal handelen wanneer een projecteigenaar zich niet aan de projectdocumentatie houdt. De Trustee-structuur bestaat juist om, namens alle obligatiehouders gezamenlijk, snel en eenduidig te kunnen optreden zodra dat nodig is. Zo worden investeerders beschermd: niet alleen door zekerheden op papier te zetten, maar door ze ook daadwerkelijk af te dwingen als de situatie daarom vraagt.